Havencongres: 'Wat kan je als transportbedrijf doen in tijden van nood'?

Een veilige haven, sterke regio, was het motto van het jaarlijkse Havendebat Zwolle. En dat thema sprak tot de verbeelding, dat was wel duidelijk uit de hoge opkomst en grote betrokkenheid uit de zaal bij het onderwerp. Geopolitieke spanningen, cyberdreigingen, sabotageacties: het onheil lijkt van alle kanten te komen. Hoe weer je je daartegen als transportbedrijf en als haven?

Niemand beter dan defensie zelf kan vertellen hoe het ervoor staat met onze veiligheid, weerbaarheid, maar vooral ook de kwetsbaarheid van onze infrastructuur en havens. Jeanette Morang, vlagofficier Relatiemanagement Commandant der Strijdkracht, draaide er niet omheen. De 'gewone burgerwereld' moet er veel meer bij stil staan dat vrede en veiligheid geen vanzelfsprekendheid zijn, zo meldde Morang tijdens het havendebat op dinsdag 28 oktober.

Oorlogsorganisatie

Uit haar betoog blijkt in ieder geval dat we de 'oorlogsorganisatie' van ons land bepaald nog niet op orde hebben. 'Nederland is een belangrijk doorvoerland, dat maakt de infrastructuur vitaal. Denk alleen maar aan het doorvoeren van troepen naar Oost-Europa. Treinen met materieel komen Duitsland nog wel door, maar in Polen wijkt het spoor dusdanig af dat het daar een stuk moeilijker wordt. De regio Zwolle kan een belangrijke schakel worden in de logistiek van defensie', aldus Morang. 'Weerbaarheid betekent dat er gezamenlijk is nagedacht over maatregelen die nodig zijn om klappen op te vangen in geval van een grote crisis of oorlog. Om die oorlogsorganisatie goed op te tuigen zijn veel verschillende partijen nodig, zowel publiek als private, dat is complex.'

Wat kunnen bedrijven doen voor defensie?

Volgens Morang moet de civiele wereld en het bedrijfsleven niet alleen afwachten wat het Rijk en defensie gaan doen als het dagelijkse leven wordt platgelegd door sabotage of verstoring van vitale bedrijfsprocessen of infrastructuur. 'Het bedrijfsleven zou zich veel meer de vraag moeten stellen wat ze zelf actief kunnen doen samen met defensie voor meer alertheid en weerbaarheid. Heel concreet kunnen transportbedrijven defensie ook helpen met de aanbestedingen voor logistiek en transport: kijk daar vooral naar', benadrukte Morgan nog.

Sabotage

'Als bij defensie op kantoor de printers niet werken, denken we al snel: o, jee het zal toch geen sabotage zijn, terwijl het een technische storing blijkt. Bedrijven moeten dat bewustzijn ook meer krijgen.'

Morang was zeker niet naar het Havendebat in Zwolle afgereisd om te werven voor defensie, maar kon het niet nalaten om de zaal er nog wel op te attenderen dat het bedrijfsleven en havenbedrijven een wezenlijke bijdragen kunnen leveren aan defensie. 'Bijvoorbeeld met een nationale weerbaarheidstraining van tien weken lang, waarbij mensen uit je bedrijf als reservist kunnen meewerken aan een grotere veiligheid van infrastructuur of kritische processen. Iets om over na te denken', aldus Morang. 'Kijk naar Finland, daar hoeft niemand de bevolking uit te leggen dat we alert moeten zijn in tijden van geopolitieke spanningen.'

Stresstest havenbedrijf

'Als burgers moeten we een noodpakket met zaklamp en opwindbare radio aanschaffen. Wat moet ik als bedrijf aanschaffen om me te kunnen weren?' luidde een vraag uit het publiek. 'Daar werken we aan', reageert Jeroen van den Ende, ceo van Port of Zwolle. 'We zijn druk bezig om een stresstest te ontwikkelen die ons daar verder bij gaat helpen.'

Tijdens de paneldiscussie, waar zowel overheid als bedrijfsleven, in vertegenwoordigd waren, merkte Maarten van Gaans-Gijbels, voorzitter Nederlandse Vereniging van Binnenhavens op: 'We staan nog maar aan de vooravond van maximale veiligheid en veerkracht en moeten veel meer met elkaar samenwerken.' Volgens Melanie van Beek, coo Broshuis, is er maar 'weinig besef dat ons comfortabele leven wel eens bedreigd zou kunnen worden. Er wordt veel over gepraat, maar er moet ook daadwerkelijk wat worden gedaan. En, bedrijven zouden veel meer ervaringen en kennis hierover met andere bedrijven moeten delen.'

Cyberdreiging

Hierbij herinnerde Van Beek de zaal ook nog eens aan het reële risico van cyberdreigingen en de gevolgen die Broshuis zelf heeft ondervonden toen het bedrijf werd gehackt. 'Bij ons was de schade nog redelijk beperkt, maar het is niet fijn om middenin de nacht door vage Russen te worden gebeld.'

Dat we in tijden van geopolitieke spanningen, dreiging van sabotage en crisis het vooral ook met elkaar moeten doen, daar waren alle panelleden het unaniem over eens. Daar sloot Van den Ende zich als directeur van het Zwolse havenbedrijf tijdens zijn slotwoord helemaal bij aan. 'Het geeft ons veel aanknopingspunten waar we mee verder kunnen en waar Port of Zwolle en de regio alleen maar sterker van worden', aldus Van den Ende. 'Sterker worden we ook als de verbreding van de sluis bij Kornwerderzand er gaat komen. Daar hebben we nu echt goede hoop op. Als dat zover is, wordt Zwolle een zeehaven waar door de verbreding van 14 naar 25 meter ook grotere (zee)schepen met een maximale diepgang van 4,70 meter doorheen kunnen. Dat biedt de regio en de haven veel toekomstperspectief.'