Oostelijk Nederland ontwikkelt zich als maritiem cluster

Port of Zwolle is het havenbedrijf van drie gemeenten en drie binnenhavens: Zwolle, Meppel en Kampen. De overslag van bulkgoederen in de drie havens is in 2025 gegroeid naar zeven miljoen ton. Ook de containeroverslag is toegenomen, van 121.000 naar 138.000 TEU. Aan het eind van het jaar zal blijken in hoeverre de droogte invloed heeft gehad op de aanvoer.

Het gebied heeft de ambitie zich internationaal verder te profileren. Jeroen van den Ende, CEO van Port of Zwolle: “We zijn op de goede weg om grotere schepen naar de haven te lokken. We zijn bezig een railterminal te realiseren in het havengebied, die zowel het goederentransport als de militaire mobiliteit voor Defensie kan ondersteunen bij het vervoer naar het achterland.”

Van den Ende voegt toe dat er nog wel het een en ander moet gebeuren. “Port of Zwolle kan grotere schepen toelaten en een zeehaven worden als de sluis bij Kornwerderzand wordt verbreed. Een verbreding van elf meter maakt het mogelijk dat shortseaschepen rechtstreeks vanuit het noorden de havens van Port of Zwolle kunnen bereiken. In juni 2020 is hiervoor al de ‘Bestuursovereenkomst verruiming sluiscomplex Kornwerderzand’ getekend. De uitvoering wordt nog steeds vertraagd door aanvullend onderzoek naar het risico op verzilting van het IJsselmeer. Hieraan zijn uiteraard opnieuw kosten verbonden.”

Het is de bedoeling om aan het eind van het jaar de planning voor de verbreding bekend te maken.

Drie genomineerden voor de Binnenhaven Award

Op vrijdag 25 september vindt in Hengelo het jaarlijkse Binnenhavencongres van de Vereniging Nederlandse Binnenhavens (VNB) plaats. Ter gelegenheid van het dertigjarig jubileum wordt voor het eerst de Binnenhaven Award uitgereikt. Hiermee wil de vereniging initiatieven belonen waarmee binnenhavens watergebonden ruimte behouden voor de binnenvaart.

De schaarse grond aan het water staat onder druk door tegengestelde belangen. Enerzijds hebben bedrijven voordeel bij vestiging direct aan het water; anderzijds maakt de aantrekkingskracht van het water de locaties aantrekkelijk voor woningbouw. Hierdoor is de schaarse ruimte aan het water zeer gewild.

Drie kandidaten zijn genomineerd voor de Binnenhaven Award: Port of Zwolle, Port of Chemelot en Bergen op Zoom. De nominatie van Port of Zwolle is gebaseerd op de volgende aanpak: ‘Port of Zwolle werkt samen met gemeenten, provincies, ondernemers en kennispartners om schaarse havenruimte slimmer te benutten en te beschermen voor watergebonden bedrijvigheid. Bestaande havens worden intensiever benut, kansrijke locaties gericht ontwikkeld en natte kavels geborgd in beleid.’

Van den Ende is uiteraard trots op de nominatie van Port of Zwolle.

Het ‘tekort aan water’-probleem

Oostelijk Nederland ontwikkelt zich steeds meer tot een maritiem cluster. Sinds 1938 vormt het Twentekanaal de verbinding tussen de IJssel en Enschede. In 1953 is de zijtak van het kanaal naar Almelo in gebruik genomen. Via de sluis bij Eefde, nabij Zutphen, biedt de IJssel toegang tot Port of Zwolle, Port of Deventer en GelrePort (Arnhem en Nijmegen). Samen met Port of Twente, waaronder Enschede, Almelo, Hengelo, Hof van Twente (Goor en Delden) en Lochem, vormt dit een dynamisch gebied.

Het Twentekanaal is door verdieping en verbreding bevaarbaar voor grote schepen (CEMT-klasse). Op 25 juli van dit jaar leidde de droogte helaas tot een stremming vanaf de sluis bij Eefde. De historisch lage waterstand kan leiden tot bodemverzakkingen, schade aan kades en onherstelbare schade aan de natuur.

Begin september kwam het schutten langzaam weer op gang, met op dit ogenblik twintig schuttingen per dag. Normaal zijn dat er veertig tot vijftig per dag. De gevolgen voor bedrijven die aan het kanaal zijn gevestigd en afhankelijk zijn van vervoer over water, blijven penibel. Het waterniveau wordt dan ook nauwlettend in de gaten gehouden.